Hayali Bey

Hayatı (D. ?- Yenice Vardar- Ölümü Edirne, 1556) Asıl adı Mahmud olan Hayalî Bey, Bekâr Memi diye anılmıştır. Selanik yakınında, pek çok şâirin yetiştiği Vardar Yenicesi'nde doğmuş, başıboş ve derbeder bir gençlik hayatı yaşamıştır. Vardar Yenicesi, Bosnalı Sabit , Sururi ve Hayreti ’nin de yetiştiği bir muhittir. Hayali Bey, yaş olarak Hayreti’den biraz büyük olmasına rağmen onunla çağdaş bir şairdir. Hayreti hemşerisi Hayali Bey'in yardımcı olacağını umarak İstanbul'a kadar gitmiş, Fakat desteği yerine köteğine uğarayarak yeniden Yenice Vardar'a dönmek kalmıştır. Hayreti, yazdığı âşıkane şiirlerle dikkati çektiyse de hemşerisi Hayali'nin onu Pargalı İbrahim Paşa'ya kötüler. “Tok gözlü, kimsenin önünde eğilmeyen” biri olarak tanıtması, hatta Pargalı İbrahim Paşa'nın aleyhine olabilecek manalar içeren şiirlerini Pargalı'ya okuması üzerine küçük bir tımar ihsanıyla yetinmek zorunda kalmış, açıkçası Hayali Bey’in kadrine uğramıştır.[1] Zaten verilen bu küçük tımarı da kabul etmeyen Hayreti gerisin geri yurduna dönmüştür. Hayalî Bey daha çok genç yaşlarda şiir yazmaya başladığı kaynaklar tarafından ifade edilmektedir. Fakat şiir sanatındaki ustalığını İstanbul’a gittikten sonra edindiği yolundaki emareler çok daha güçlüdür.Edinilen bilgilere göre Hayali, Vardar Yenicesinde iken derbeder bir hayat yaşamıştır. Kalenderi bir hayat yaşayan, Kalenderi dervişlerine özenen Hayali Bey, Kalenderi şeyhi Baba Ali Mest-i Acemi’nin yanında ve onun müritleri ile birlikte dolaşmıştır. Fakat, böyle bir hayat yaşarken Vardar Yenicesinden ayrılıp, Baba Ali Mest-i Acemi’ adlı dede ile dervişlerine katılarak, İstanbul'a gelmiştir.[2] “Bu şeyhin ona verdiği tasavvuf bilgilerinin yanı sıra Hayâlî’yi şiirde ilerlemesi için teşvik ettiği ve şairin henüz on dört yaşların...................