Abdal Musa

Abdal Musa'nın gerçek kimliği, rivayetler, efsaneler ve menakıpnamelerin ardında kaybolup gitmektedir. Bu anlatıların içerisinden gerçek kimliğine dair bilgileri toparlayıp çıkarmak oldukça güç bir iştir. Kaynaklar Bursa'nın Fethinden önce Anadolu'ya Buhara'dan gelen kırk abdaldan biri olduğu, Horasan'dan geldiği, Azerbaycan'ın Hoy kasabasından geldiğine dair bilgiler vermektedirler. 14. yy. Osmanlıların Bursa'yı fethi yıllarında Orhan Bey'in yanında savaşlara katıldığı ve büyük yararlıklar gösterdiği tarihi kaynaklarda yazılıdır. Âşıkpaşazade tarihinde onun Bektaşi olduğunu yazar. ( bkz Âşıkpaşazade Hayatı ve Tevarih-i Ali Osman ) Taşköprü zade ile Hoca Sadettin Efendi tarihlerinde Bursa'nın fethine katıldığı yazmaktadır. [1]( bkz Tâcü't-Tevârîh Hoca Sadettin Efendi- ) Abdal Musa'nın Bektaşi geleneğine bağlı bir Kalenderi olduğu ona verilen Abdal sıfatında da anlaşılabilir. ( bkz Tarihte Abdal ve Kalenderi Zümreler) Ahmet Yaşar Ocak, Abdal Musa’yı Haydari dervişi olarak Abdalan-ı Rum (Rum Abdalları) erenlerinden saymaktadır. ( bkz TÜRKLERDE KALENDERİLİK VE TARİHÇESİ ) Kalenderîler Abdâlân-ı Rûm yahut Rum Abdalları adıyla da tanınmışlar Osmanlı fetihlerinde önemli roller üstlenmişlerdir. [2] Anadolu’daki ilk kalenderi dervişleri Sarı Saltık, Barak Baba, Geyikli Baba, Abdal Musa, Abdal Murat, Abdal Mehmet gibi dervişler olmuştur. Karahanlı ve Selçuklu devletlerinin merkez üslerinden biri konumunda olan Horasan'ın Ahmet Yesevi 'nin kültürel yayılma alanı olduğu ve pek çok mutasavvıfın 13. yy da buradan Anadolu ya geldiği unutulmamalıdır. Horasandan gelmiş olduğu,( Azerbaycan'ın Hoy kasabasında bir müddet kalmış olduğu sebepleriyle) ,"Hoylu' olarak da anıldığı gibi, Kaygusuz Abdal Menkıbesine göre "Kösre Musa" adıyla da anılır. Hacı Bektaş Veli'nin halifelerindendir. Bedri Noyan(Dedebaba) Abdal Musa’yı Hacı Bektaş Veli’nin en önemli halifesi olarak zikreder. Noyan’ın verdiği bilgiye göre Abdal Musa’nın babası Hasan Gazi, annesi S.............