Şah ismail

Şiirde “Hatai” mahlasını kullanan Şah İsmail Türkçe, Farsça ve Arapça şiirler yazabilmesi bu üç dile de hakim olabildiğini gösterir. “Sâhib-i seyf ü kalem” olarak anılan Şah İsmail, Âzerî edebiyatının en önemli şairlerindendir. Arapça ve Farsçayı şiirler yazacak kadar iyi bildiği halde, devrindeki genel eğilimlere rağmen, şiirlerini Türkçe yazarak Azerbaycan edebiyatının gelişmesinde ön ayak olan şairlerden birisi olmuştur. Şah İsmâil’in, Genceli Nizami ,Evhadî, Kişverî-i Tebrîzî, Habibi gibi Âzerî sahasında yetişmiş Farsça yazan şairlerle Seyyit Nesimi ve Ali Şir Nevai gibi Türkçe yazan şairlerinin eserlerini okuduğu onların tesirleri altında yetiştiği ortaya çıkmaktadır. Alevi Türkmenlerin ve Kızılbaşlığın önderi haline gelen Hata, tüm şiirlerini Türkçe yazmış, şiirlerinde ise siyasi bir amaç gözetmiştir. “Şiirini ideolojisini yayan bir vasıta şeklinde kullanmakla birlikte şair bir yaratılışa sahip olduğundan beşerî, lirik, sanat değeri yüksek şiirler de yazmıştır. Şah İsmâil birçok şiirinde bir tarikat şeyhi, bir mürşid olarak ortaya çıkar. Bu tür şiirlerinde tasavvufî konuları işler, on iki imam ve Ehl-i beyt muhabbetini vurgular. Yavuz Sultan Selim karşısında uğradığı yenilginin ardından