Deliler Boşandı öykü kitabı Aziz Nesin’in ilk yayınlanma tarihi, 1957 yılı olan bir hikâye kitabıdır. Siyasi ve sosyal eleştiri konulu hikâyelerden oluşan bu kitabında yazarın 25 adet öyküsü bulunmaktadır. Kitaba adını veren öykü ise kitaba da adını veren “ Deliler Boşandı “ adındaki ilk müstakil öyküsü olmaktadır.
Deliler Boşandı adlı öykü kitabı içinde olan öykülerden bazıları şunlardır.
Deliler Boşandı
Boğaziçi Hastalığı
Çalınan Tabanca
Domates Peşinde
Hepsi Yapıcı İdi
Sinekler Olmasa
Çok Şükür
Vali Bey'in Başyazısı
Yerli Mallardan Pazen Aldım
Müfettiş Geliyor
Aziz Nesin’in bu kitabındaki öyküler toplumsal ve siyasal hiciv örnekleri olmakta, yazar her bir öyküsünde çeşitli yönlerden kara mizah yoluyla devlet kurumlarını, sosyal yapıyı, sistemi, kurulu düzeni, devlet ve siyaset adamlarını eleştirmekte ve hicvetmektedir.
Öyküler, kültürel yönlerimizdeki aksamaları, mantıksız gelenekleri, Türk insanını, kamu kurumlarındaki siyasi ve maddi çıkara dayalı ilişkileri, tutum ve davranışları acımasız bir kara mizah ile hicvetmekte, tüm bunları ironik, çoğu kez de abartılı olarak ortaya koymaktadır.
Öykü ve romanlarında tersinleme yoluyla “ağlanacak hallerimize güldürerek düşündürme “ amacını taşıyan Aziz Nesin, ironiye, hicve ve iletiye odaklandığı için edebi dile, tekniğe, üsluba ve estetik kaidelere aldırmayan bir yazardır. Onun öykü ve romanlarında teorik kurallar, estetik değerler önemsiz; ileti, ana fikir, hiciv ve ironiler esastır.
Deliler Boşandı hikâyesi, kitabın içinde bulunan 25 hikâyenin ilkidir. Aziz Nesin bu öyküsünde Akıl Hastanesinden kaçan delilerin toplum arasına karışıp yerleşik tüm sistemleri hatta anayasayı bile değiştirdikten sonra tekrar hastaneye dönmelerini anlatmaktadır.
Yazar, bu öyküsünde sistemi, devleti, devlet adamlarını, yerleşik kaideleri sorgulamış; akıllı gözükenler mi deli; yoksa deli gözükenler mi akıllı ironisini ortaya çıkaracak sorular ortaya koymaya çalışmıştır.
Yazar bu öykülerinde bürokrasiyle alay etmiş, devletin işleyen çarklarındaki saçmalıkları komik bir şekilde ortaya koymuş, hükümete, bakanlara, partilere, mebuslara kamu kurumları ve bürokrasiye hiciv yoluyla eleştiriler getirmiş, göndermeler de bulunmuştur.
Öykü oyun haline de getirilmiş [1] bir çok kez de sahnelenmiştir.
DELİLER BOŞANDI KONUSU
Akıl hastaları hastaneden kaçar ve toplum içine karışırlar. Ekipler bunların peşine düşer deliler ile akıllılar ayırt edilmediğinden akıllı başkanlar ve bürokratlar deli zannedilip içeri tıkılmışlardır. Sekiz yüz seksen deliye karşı beş bin kişi çarpışmaya başlamıştır. Akıllıların yerine geçen deliler o ana kadar yapılmış bütün düzenlemeleri değiştirip kendi kurallarını koymaya başlamışlar, anayasayı bile değiştirmişlerdir.
DELİLER BOŞANDI ÖZETİ
Olay Ostronbolis adlı hayali bir ülkede geçer. Akıl hastaları “akıllıların yaptığı her işi bozmak için “ hastaneden kaçar ve toplum içine karışırlar.
"Alloo allooo… Sayın dinleyiciler! Müzik yayınımıza ara vererek akıl hastanesinden kaçan hastalar hakkında en son aldığımız haberleri bildiriyoruz. Üç yüz hasta daha akıl hastanesinden kaçmayı başarmıştır. Kaçan akıl hastaları, içerideki arkadaşlarına yardım ettiklerinden, zabıta kuvvetiyle deliler arasındaki çarpışma çok şiddetlenmiştir! İçerdeki deliler dışarıdaki arkadaşlarının yardımıyla, hastanenin üç kapısını birden zorlamaktadırlar! Kaçan delilerin ilk isi hastanenin başhekimi ile bütün doktorlarını rehin almak olmuştur! Delilerin üzerine itfaiye kuvvetleri hortumlarla su sıkmaktadır! Buna karşılık delile kendilerini yakalamak isteyenlerin yüzlerine tükürmek ve işemek suretiyle karsı hücuma gelmişlerdir! Şu dakikada aldığımız en son habere göre tımarhanenin muhafız kuvvetleri içerdeki ve dışarıdaki delilerin arasında kuşatılmış ve sıkışmış durumdadır"
Ekipler bunların peşine düşer deliler ile akıllılar ayırt edilmediğinden akıllı başkanlar ve bürokratlar deli zannedilip içeri tıkılmaya başlanır. Sivil polisler zabıta kuvveti şefini delilerden biri sanarak tımarhaneye kapatır. Hastanenin idare müdürü ve belediye başkanı da yanlışlıkla tımarhaneye atılır. Üstelik deliler ile akıllılar bir birlerine iyice karıştırılmış olduğundan başka kimlerin dahi tımarhaneye deli diye tıkıldığı şimdilik belli değildir.
“Gazeteci yeni tımarhane müdürüne soruyordu:
– Siz daha dün, delileri kaçırmamak için çalışanlar arasında değil miydiniz?
Müdür bu soruya,
– Evet, diye karşılık veriyordu.
– İçeri kapatılanların akıllı olduklarını bilmiyor musunuz?
– Biliyorum.
– Sizi buraya kim müdür yaptı?
– Deliler.
– Öyleyse, nasıl oluyor da, kendiniz de akıllı olduğunuz halde içerdeki akıllı arkadaşlarınızı dışarı bırakmıyorsunuz?
Müdür bu soruya çok kısa ve kesin şu cevabı vermişti:
– Arkadaş, vazife vazifedir. İşte o kadar.”
Hükümet kuvvetleri ile polis ekipler delilere karşı kahramanca mücadele etmektedir fakat bir çok akıllı da deliler ile birlik olduklarından ayaklanmayı bastırmak çok müşkül olmaktadır. Kolluk kuvvetleri ayaklanmayı hemen bastırmak için diğer illerden de takviye kuvvetler getirtilir.
Deliler şehirdeki yöneticileri içeri tıkıp yüz maddelik yeni bir anayasa hazırlarlar. Deliler " akıllıların yaptığı her işi bozmak için kaçmış" olduklarından akıllıların yapmış olduğu tüm işleri tersine çevirmeye başlamışlardır. akıllıların yaptığı bozulmayan iş kalmayınca da deliler kendileri tımarhaneye geri dönerler
Aziz Nesin İLE İLGİLİ LİNKLERİMİZ
· Fil Hamdi Nasıl Yakalandı (1956)
· Damda Deli Var (1956)
· Deliler Boşandı (1957)
· Toros Canava (1957)
· Ah Biz Eşekler (1960)
· Kadın Olan Erkek (1955))
· Zübük (1961)
· “Şimdiki Çocuklar Harika(1967)
· Tatlı Betüş (1974)
· Yaşar Ne Yaşar Ne Yaşamaz (1977)
· Tek Yol (1978) Bir Çin Hikâyesi
· Memleketin Birinde Sadrazam Eşek
· Toros Canavarı (1963)
Aziz Nesin Tüm Şiirleri: ttps://edebiyatvesanatakademisi.com/category/aziz-nesin-siirleri/413
KAYNAKÇA
[1] https://tiyatronline.com/deliler-bosandi_-ekin-tiyatrosu-2914
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın