Mücessem Nedir

 

 

Osmanlıca, Arapça yazılışı:   مجسم

Mücessem  Arapça kökenli bir kelimedir.  Sözcük Arpaçdaki “ csm “ ( cism) sülasi kökünden gelir. mucassam مجسّم [csm ] cisimleşmiş.

Mücessem sözcüğünün masdarı: tacsīm تجسيم  , tacsim ise ete kemiğe kavuşturdu, büyüttü, hacimli hale getirdi  manasına gelmektedir. [1] Şu halde  mucessem sözcüğünün   sözlüklerdeki anlamı:  Gözle görülür, elle tutulur şekilde olan, cisim hâlinde bulunan[2] cisimlenmiş, cisim haline gelmiş  şekillerindedir.

Mucessem sözcüğünün çoğulu ise  mucessemāt şeklindedir.

Hendese-i mücesseme: Uzay geometri.”
 Küre-i mücesseme: Yer küresi.”

Mücessem sözcüğü cisimleşmiş, cisim hale getirilmiş manalarından hareketle eski devir sanatlarında heykel ve kabartma anlamlarına gelecek şekiller de kullanılmıştır. [3] ( bkzBüt Büthane Nedir Şiirlerimizde Put Sanem Sanema )

Şu halde, eski devrilerde mücessemin diğer bir manası da puttur. İslamiyet öncesinde Kâbe’de bulunan ve kırılan putlar mücessem olarak da ifade edilmiştir.  Osmanlıların ölenlerin konumlarını cinsiyetlerini, mevki ve makamlarını belli edecek şekilde yaptıkları mezar taşları da mücessem olarak ifade edilmişlerdir.

 

İLGİLİ LİNKLER

Büt Büthane Nedir Şiirlerimizde Put Sanem Sanema

Büt-i Tersa Hiristiyan putu ve Güzeli

Nasranî Nedir Hıristiyan İsevî

Lat Menat Hubel Uzza Cahiliye Devri Kâbe Putları

Çan Şiirlerde Ceres Kös Bang Vurmak

Çelipa Nedir Şiirlerde Haç İstavroz Hıristiyan Güzeli

 Hz İbrahim’in Babası Azer

KAYNAKÇA

[1] https://www.etimolojiturkce.com/kelime/m%C3%BCcessem

[2] https://www.lugatim.com/s/m%C3%BCcessem

[3] A.T.Onay, Eski Türk Edebiyatında Mazmunlar, MEB, 1996, S. 367