Zâtî

Zâtî (d. 1471 - ö. 1546), 16. yy Divan Edebiyatı şairi Hakkında bilgi veren kaynaklara göre Zati aslen Balıkesirli olan bir aileden gelmektedir ve Zati Balıkesir doğumlu bir şairdir. Zâtî’nin babasının bir dükkânı olduğu ve burada çizmecilikle uğraştığı bilinmektedir. [1]Ancak tezkire yazarları asıl adının ne olduğuna dair farklı bilgiler vermektedirler. Sehî ve Latifî tezkirelerinde asıl adının Bahşi olduğu yazılıdır.[2] Âşık Çelebi tarafından yazılmış olan tezkirede ise asıl adının Satılmış olduğu ve halk arasında Satı olarak tanındığından bahsedilmektedir. Âşık Çelebi, Zati’nin asıl adının Satılmış olmasından dolayı Satılmış’tan bozularak ona halk arasında Satı dendiğini, bu ismi “Zatî ” şeklinde mahlas edinerek, Zati mahlasını kullandığını ifade eder. Zati'yi şahsen tanıyan Âşık Çelebi, Zati'nin kendisine asıl adının İvaz olduğunu açıkladığını da yazmıştır. Âşık Çelebi’nin ifadesine göre asıl adı ivaz olup Ebced hesabıyla doğum tarihini (876) olarak vermektedir.[3] Bu bilgilerden yola çıkarak şairin (H.876/M.1471) yılında doğduğu,[4]Balıkesirli olduğu, asıl adının Satılmış, Satı veya İvaz olduğu söylenebilir. Şiirlerinden de yola çıktığımız zaman Zati’nin oldukça iyi bir eğitim gördüğü zannedilir. Fakat hakkında bilgi veren tüm kaynaklara göre iyi ve düzenli bir eğitim almamıştır. Arapça ve Farsçayı öğrenmiş olduğu eserlerinden bellidir. Bu durumda oldukça iyi bir tahsil görmeden bu dilleri öğrenmiş olduğu, şiir bilgisini de bu şekilde edindiği ortaya çıkmaktadır. Hayatı hakkında elde edilen bilgilere göre Zati ilk gençlik yıllarında Balıkesir’de yaşamış, geçimini çizmecilikle sağlamaya çalışmıştır...........