Badem ve Badem Muskası
Badem halk, divan ve çağdaş şiirimizde de kullanılan bir motiftir. Halk ve çağdaş şiirimizde daha çok göz için yapılan teşbihlerden biri olmuştur. Badem şekli ile göze benzer ve iri göze benzetilmiştir. İri göz, çekik, göz, güzel göz anlamlarında da kullanılır. Bu haliyle deyimler atasözleri, şarkılar ve türkülere de girmiştir.
“Kör ölür badem gözlü, kel ölür şimşir taraklı olur “ Atasözü
Kiraz dudaklı yârim / Elma yanaklı yârim
Süzüp süzüp duruyor / Badem gözlü yârim
Sevgilinin gözünün bademe benzetilmesi divan şairlerinin de kullandığı bir motiftir. Badem muskası ise eski usul bir tedavi yöntemidir. Bu tedavi sıtmaya yakalananları iyileştirmek veya sıtmadan korumak amaçlı badem üzerine yazılan muskadır. Bu adet kinin icat olmadan evvel yaygın olarak kullanılmıştır. Eskiden, badem üzerine yazılar yazıp veya kâğıda muska yazarak sıtmalı olanların boynuna asarlarmış. Üzerine bazı yazılar yazılan bademler de Mevleviler tarafından hastaya yedirilirmiş. [1]
Bu tedavi şekli de divan şiirimizde de zaman zaman kullanılan bir malzeme olmuştur.
Nüsha yazdırsa acep olmaya badem üzre Baki
İlgili Sayfalarımız ve Linkleri
Bağlama
Pek çok anlamı olan bu sözcüğün edebiyat, sanat ve musiki de üç ayrı anlamı vardır.
Eskiden beste yerine bağlama denmiş, bestelemek yerine de bağlamak deyimi kullanılmıştır .[2] Bağlama sözcüğünün halk şiir ve musiki deki kullanımı açık olduğu için divan şiirindeki kullanımı üzerinde durmamız gerekecektir.
Divan şairleri beste ve bestekâr yerine bağlama ve bağlamak tabirlerini kullanmışlardır.
Biçtim kaba- ı medhimi dil- darım üstüne
Zühre terane bağladı eş’arım üstüne Ahmet Paşa
Bu beyitte beste yapmak ve çalmak anlamını Zühre ile birlikte kullanıldığı dikkat çeker. Zühre , doğu mitolojilerinde insanlara güzellik, saz çalma ve musiki özellikle kazandıran bir yıldız olarak düşünülür. Doğal olarak andelip, bülbül, saz, nağme, nakş, saba yeli vb bağlama sözcüğü ile birlikte kulanılan kelimelerdir.
Sahn-ı gülşen çar-bağ olmuş Acem’de andelip
Bağlamış bir nakş-ı dil keş kim saba nevruzdur.. Naili
İLGİLİ BAŞLIKLARIMIZ VE LİNKLERİ
KAYNAKÇA
0
0
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın