İbtidaiyat Nedir.

 

İbtidaiyat ,  ibtidâ  kelimesinin çoğuludur. ابتدا

İbtidai kelimesi Arapça kökenlidir. Arapçada temel, başlangıç manasında bir isimdir. İbtidai kelimesi “başlamak, bir şeyi ilk defa yapmak” anlamındaki “ bed” [1]kökünden gelmektedir.

İbtidai kelimesinin sözlüklerdeki anlamı:  ilk ile ilgili, ilke mensup, ilk derecede., başlama , başlangıç anlamlarına gelmektedir.

Edebiyatta İbtidaiyat

Eski edebiyatta ibtidai sözcüğü İlm-i Meani de bir terimdir. İlmi Meanideki terim anlamı ile “ muhatapta bulunduğu tasavvur edilen huluvv-u zihi haline göre söylenecek sözlerdir.”[2] ( bkz Hulüvv-ü Zihin Nedir )

Muhatap alına kişinin tavrı tahmin edilen tavırlardan aksi bir durumda değilse,  yani muhatap alınacak kişinin ruh hali doğru tespit edilmişse ve ona göre de uygun bir tavır ve söz ile söze başlanmışsa buna “Hüsnü  ibtida” denir.

Edebiyatta ibtidaiyat, mevzuya uygun bir ifade ile söz başlamak demektir.

Hulüvv-ü Zihin Nedir

İBTİDÂNÂME’DEN

İbtida ustaddan dersim alanda

İbtida Nedir Aruzda İbtida

İbtidai Nedir İlmi Meani‘de İbtidai

İbtidaiyat Nedir

Hüsn- ü İbtida Nedir Uygun Giriş Bulma

Hamd ile bed’ eyle ey dil beyt-i şi‘re ibtidâ

 

KAYNAKÇA

[1] ABDURRAHMAN ÇETİN, https://islamansiklopedisi.org.tr/vakf-ve-ibtida

[2] Tahir’ül Mevlevi, Edebiyat Lüğati, MEB, 1973, S.57