Ayna Tutmak Ayine Dan Ayine-i Gerd

 

Ayine – (  Ayna Tutmak )  - Ayine Dan- Ayine-i Gerdan

Günümüzde bile  bir hastanın ve kazazedenin nefes alıp  almadığı nefesine ayna tutularak öğrenilir. Eğer aynada buğu oluşmuşsa hasta yaşıyor demektir.

Eskiden  de var olan bu uygulama şiirimize girmiş bir konudur.  Şairler yarin sinesini  veya yanağını ayna farz ederek  çeşitli hayaller kurmuşlardır.  ( BKZ AYİNE TÜRLERİ ŞİİRİMİZDE AYNALAR VE ÇEŞİTLERİ)

 Hasretle çıktı canım  inanmazsa sözüme
Kosun dehanıma  ruhu ayinesini yar.       Ahmet paşa

Şairler nefese ayna tutma  mazmununu genellikle sevgiliyi kandırmak  böylece yarin yanağına veya yüzüne yüz sürmek için  kandırmaca olarak kullanmışlar ölüyor numarası yaparak sevgilinin yüzüne dokunma fırsatını bulmak şeklinde muzipçe düşünmüşlerdir.

Gözün cellâdını gördüm  hayatım gitti ey hûni
İnanamazsan  eğer tut ağzıma mir’ât-ı  ruhsarın      Zati

Gösterirsen ölmeden göster bana ol sineyi
Yoksa hasta son nefeste neylesin ayineyi       Kelim

Ayine gibi herkese yüz vermesin ol mah
Bir bağrı yanık aşıkın uğrar nefesine                 Baki

Can gamınla çıktı cana  ger inanmazsan ana
Bir nefes tutu ağzıma ayine-i ruhsarını            Hafız  Behlul 

Halk şiirimizde ayna tutmak başka manalarda kullanılmış,  erkeklerin kızlara ayna tutması ilanı aşk manasında  yapılan bir adet olmuştur.

Şiirimizde Ayine  Dan- ayna muhafazası, Ayine dar,- berber çırağı , berber  yardımcısı, - mazmunları da ayine ile birlikte düşünülüp kullanılmıştır.)

Kime hem sohbet idin bezmde hem yarin kim idi
Acep ârastesin  ayine dar- ın kim idi.       Ağah 

Cism-i pâkinde  letafet o kadar ki sanasın
Sinesi ayinedir, ayine – dan piraheni       Nefi

 

 İgili Linklerimiz 

 Mir'ât Nedir Mirât-ı âlemnuma Ayîne-i İskender ve Cem'in Aynası

Câmı Cem Câm-ı cihannüma Câm-ı âlemnüma,

İSKENDER'İN AYNASI AYİNEİ ALEM NÜMA

Cemşid ü Hurşid Menevisi Ahmedi

Güneş Şiirimizde Şems Mihr Afitâb Hurşid

Cemşid ü Hurşid Menevisi Ahmedi

Ayine Şiirimizde Ayna Mazmunu ve Örnekleri

AYİNE -İ GUBAR ( Jeng ) NEDİR ( Ayna ve Gönül Kiri)

Cem - Cemşid-i Hurşit ( Divan Şiirinde Cem ve Tüm Özellikleri )

AYİNE TÜRLERİ ŞİİRİMİZDE AYNALAR VE ÇEŞİTLERİ