Raziye, tasavvufta insan-ı kâmil mertebesine ulaşmak yolundaki yedi aşamalı mertebeden beşincisidir. Nefs-i Raziye de denilen nefsin, hayvanî nefis, haz ve zevk alma gayesinden kurtulup olgun ve kâmil insan olma yolundaki EMMARE, LEVVAME, MÜLHIME, MUTMAINE mertebelerinden sonraki beşinci aşamasıdır.
Osmanlıca yazılışı Raziye : رازيه
Raziye Kökeni ve Sözlük Anlamları
Raziye Arapça kökenlidir ve “rḍw “ kökünden gelir. Arapçada “ razı idi, memnun oldu “ anlamlarına gelen razı veya rāḍi راضٍ fillerinin sıfatı; “razı oldu anlamına gelen ” raḍā رضا ” fiilinin fāˁil vezninden mastarı olmaktadır. Dolayısı ile razı, rıza, raziyye, radâ, marziye [1]sözcükleri aynı kökten gelmektedir.
Raziye Mertebesi
Tasavvufa dâhil olan bir talip, girdiği tarikatta tarikat adaplarına göre nefsini terbiye yolunda aşama aşama yükselir. Bu aşamalar yedi mertebeden oluşur ve en üst mertebe olan insan-ı kâmil mertebesine kadar nefsini terbiye eder. Yedinci kademe olan kâmile mertebesine erişen derviş şeyhlik makamına kadar da yükselmiş olur. Raziye veya radiye mertebesi şeyh olmak yolunda ilerleyen bir dervişin EMMARE, LEVVAME, MÜLHIME, MUTMAINE mertebelerinden sonraki ulaştığı mertebe veya makam olmaktadır.
Bu mertebeye "rıza makamı" da denilir. Bu mertebe Allah’tan gelen iyi, kötü güzel, çirkin her şeye gönül hoşluğu ile katlanmak, Allah’tan gelen her felakete dahi rıza gösterebilmek mertebesidir. Bu mertebeye erişmiş olan ve bu makamı aşma aşamasına gelen derviş [2] ilmel-yakinden aynel-yakin mertebesine ve mardiyye makamına ulaşacaktır.
Nefs-i râdiyeye erişen derviş Allah katında aziz ve mükerrem olabilecek bir aşamaya geçmiştir. Radiye mertebesine erişen derviş halk tarafından nedeni bilinmeden saygı duymaya başladığı biri olmuş demektir. Bu mertebeye erişen derviş zalimlere boyun eğmeyen, zulme razı olamayan, hatta karşı durmaktan korkmayan bir derviştir. Zalimlerin zulümleri zaten ona erişemez. Allahtan gelen her iyiliğe kötülüğe rıza gösterir. Başına ne felaket gelirse gelsin Rabbiyle meşgul olmaktan, musibetlere de rıza göstermekten geri durmaz.
Bu mertebeye ulaşan dervişte nefsi, emmarenin hiçbir emaresi kalmamıştır. Daima Allah için ibadet , zikir ve taat ile meşguldür. “Allah`ın "Hayy" ism-i şerifini söylemekle meşgul olur, bu isimle fenası zail olur; "Hayy" ile beka bulur ve "mardiyye" makamına yükselir. “ Maddi âlemin zevkleri ve nimetleri onun için artık çok değersizdir. Nefs-i hayvani`nin tüm arzu ve isteklerinden tamamen vazgeçmiştir. Allah`ın sevgi ve rızası dışında bütün arzu ve isteklerden arınmıştır.[3]
Örneğin Yunus Emre, raziye mertebesine ulaşmış bir derviş olarak görülür.
İLGİLİ LİNKLERİMİZ
KAYNAKÇA
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın