Recez Bahri
Osmanlıca yazılışı: Recez: الرجز
Recez sözcüğü Arapça kökenlidir. Sözlük anlamları ile “develerin sağrısında beliren ve kalkarken ayaklarının titremesine sebep olan bir hastalık “[1] demektir.
Eski dildeki anlamı ile recez, şiir ve mûsikiyle alâkalı bir terimdir ve “Araplar’ın “kasîd, remel, recez” diye adlandırdıkları belirli konulara tahsis edilmiş şiir nevilerinden birinin adıdır (Ahfeş el-Evsat, s. 68).”
Recez , arûz da dört "müstef'ilün" cüzünden oluşan bahre denir. Aruz ölçüsü sisteminde “müctelibe” denilen üçüncü dâiredeki üç bahirden (hezec, recez, remel) ikincisidir ve aruz bahrlerinin genel sıralamasında yedinci bahirdir. Bu bahir müstef‘ilün (– – V–) tef‘ilesinin altı defa tekrarlanmasıyla meydana gelir.
Recez Bahrinin Türk şiirinde kullanılan on beş kadar kalıbı vardır. Türk ve İran Şiirinde en çok kullanılan kalıpları aşağıdadır.
Müstef’ilün / Müstef’ilün / Müstef’ilün Müstef’ilün
– – V– / – – V – / – – V – // – – V – / – – V – / – – V –
Müstef’ilün / Müstef’ilün / Müstef’ilün Mefûlün
– – v – / – – v– / – – v– // – – v– / – – v – / – – – (mef‘ûlün)
Müfte’ilün / Müfte’ilün / Müfte’ilün / Müfte’ilün
_ v v _ / _ v v _ / _ v v _ / _ v v _
Müfte’ilün / Mefâilün / M üfte’ilün / Mefâilün
_ v v _ / v _ v _ / _ v v _ / v _ v _
Müfteilün / Müfteilün / Fâilü
_ v v _ / v _ v _ / _ v _
BAHR NEDİR ( ARUZ VEZNİ MAKAMLARI )
MUZARİ NEDİR VE BAHRİ MUZARİ VEZİNLER
MUZÂRİ BAHRİ ( BAHR-İ MUZÂRİ ):
MÜTEKARİP NEDİR MÜTEKARİB VEZNİ VE BAHRİ
KAYNAKÇA
[1] TEVFİK RÜŞTÜ TOPUZOĞLU, https://islamansiklopedisi.org.tr/recez
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın