Güneş Kürsisi Burcu ve Diğer Felekler
Eski devrin düşüncesine göre âlem ve gökler dokuz kat felekten oluşuyordu. Her gezegen ise dokuz kattan oluşan gök tabakalarından birinde bulunurdu. Bu sisteme göre Dünya kâinatın merkeziydi ve felekler iç içe geçmiş soğan zarları gibi dünyayı çevreliyordu. Dünya göğünden başlayarak yedi gezegen ( Saba-ı seyyare) yedi feleğin gezegeniydi. (Pala, 1995; 164) Birinci felekte ay, ikincide Utârid (Merkür), üçüncüde Zühre (Venüs), dördüncüde güneş, beşincide Mirrih ( BKZ Mirrih Merih Mars Nedir ve Ares – Behram Alakası), altıncıda Müşterî ( BKZ Müşteri Bircis Erendiz Hürmüz Zeus ve Jüpiter Alakası
), yedincide Zühal (Keyvân Zühal Satürn Nedir ve Alakaları) ; sekizinci felek sabit yıldızlar ve burçlar vardı. Bu feleklere ise burç deniyordu. Bu burçlar ile gezegenlerin en üstünde ise Atlas feleği vardı. Bu feleklerdeki sabit yıldızlara “kürsî” deniyordu. Atlas en üstte olduğundan felek-i a’zam, felekü’l-eflâk gibi adlarla anılırdı.[1] ( bkzKürsi Nedir Arş Atlas Ayet-el kursi )
Dünyayı çevreleyen iç içe dokuz kubbeden ve yedi kat olan felekler sabit olarak duran Dünyanın etrafında dönüyorlardı. Feleklerin bu dönüşlerine de gerdûn-ı gerdân, sipihr-i gerdiş-i devvâr, bî-karâr gibi adlar veriliyordu. Yeryüzünün bulunduğu katman Felek’i evvel iken, Ay’ın bulunduğu katman, birinci felek, , ikinci katta Merkür, üçüncü katta Venüs, dördüncü katta Güneş, beşinci katta Mars, altıncı katta Jüpiter ve yedinci katta da Satürn feleği vardı. Feleklerin konumları ve hızları yeryüzündeki oluş ve bozuluşun sebeplerini teşkil ediyorlardı. Felekler, Ay altı âlemindeki – Yeryüzündeki- dört unsurdan meydana gelen cisimlere karşılık beşinci unsurdan meydana gelmişlerdi. Dört unsurun etkilenmesi sonucunda meydana gelen bu değişmeler iklimlerde, türlerde, ahlâk ve karakterlerde farklılığa sebep oluyordu.[2] Felekler alt âlemdeki oluş ve bozuluş kanunlarına tâbi olmadıkları gibi dört unsura nispet edilen ağırlık, hafiflik, sıcaklık, soğukluk özellikleri de felekler için söz konusu değildi. Başka cisimden meydana gelmedikleri gibi bir başka cisme de dönüşemeyen, harekelerini ruhların ve meleklerin idare ettiği feleklerin her biri insanların kader, şans, baht, kişilik ve ruh hallerini belirleyen özellikler taşıyordu. Örneğin Felek-i evvel Cuma gecesi ve pazartesine hâkimken diğer günler diğer feleklerin hâkimiyetindeydi.
Bu inançlar eski devrilerde İlm-i nücûm, ilm-i melheme veya ilmi tencîm denilen ilimler ortaya çıkmıştı. Bu ilimlerle uğraşanlar gezegenlerin durumlarına bakarak insan, toplum, devlet ve hükümdarların durum ve istikballerine dair hükümler çıkarmaya çalışıyorlar, uğurlu ve uğursuz zamanları tespit etmeye gayret ediyorlardı.( bkz NÜCUM İLMİ İLMİ AHKÂMI NÜCÛM NEDİR )
Edebiyatta Ay ve güneş birer tavla zarı gibi de düşünülmüş, felek sabit gezegenlerin içine alan bir bir tas gibi tasavvur edilmiş, Ay ve Güneş dışındaki yıldızlar inci, mücevher gibi tasavvur edilerek bir dürce - mücevher kutusuna -benzetilmiştir. Bu tasavvura göre yıldızlar inci, güneş la‘l ve altın, ay gümüş, felek de sarraf kabul edilir.[3] Felek keman, yaya da benzetilmiş, insanlara tîr-i kazâ fırlatan “âsumânî kazâ” tabiri ile de ifade edilen, insanları aldatıp yiyen bir dev, Ehrimen veya yedi başlı ejder olarak da düşünülmüştür. ( bkz Ehrimen Ehremen Angra Menyu-Zerdüşt İblisi ) Evren yedi başlı dev ya da bir evren (ejderha) olarak tanımlamıştır.[4] ( blz Evren Evran Yelpeğen Celbeğen Nedir ) Bu ejderler Güneş’i ve Ay’ı yutabilirler. Önlerinden geçmeleri gölgelerinin üzerlerine düşmesi nedeni ile Ay ve Güneş tutulabilir. Ay ile Güneş’in tutulması iyiye işaret değildir.
Yüzüñe zülfüñ hicâb itme ki dir ehli nücûm
Rûm’da fitne olur ey meh tutulsa âftâb Zaifi
Bu beyte göre o, güneşin tutulması nedeni ile Anadolu(Rûm)’da bir fitne çıkacaktır.
Felekler in dönüşleri devrilere tekabül ediyor, Atlas yirmi dört saatte bir devrini tamamlıyordu. Bu devir (dönüş) doğudan batıya doğru olur ve dönerken diğer diğer felekleri de döndürürdü. Diğer felekler ya Atlas feleği ile doğudan batıya döner; ya da, aksine olarak batıdan doğuya dönerlerdi. Atlas, diğer felekleri de kendi istikametinde dönmeye zorlar bu dönüşe zorlanan diğer sekiz felek, insanların talihleri, refah ve mutlulukları üzerinde değişen olumlu ya da aksi durumlar ortaya çıkarırlardı. [5]
Dost bî-pervâ felek bî-rahm ü devran bî-sükûn.
Derd çoh hem-derd yoh düşmen kavî tâli' zebûn Fuzuli
İy yüzi güneş senden ırah her gice tâ subh
Çarh âyinesin jenge boyar Ahmedî ahı Ahmedî,
Güneş erkektir ve gündüzü işaret eder Güneş, Hurşit, afitab, şems, Sa’d-ı evsat gibi adlarla anılır. Güneş kuvvet, şiddet, kahır, zor yatışan öfke, rağbet, his, rikkat, hayâ ve iffet gibi tavırları temsil eder. Güneşe mensup olanlar zeki kuvvetli, sanatkâr olur ve eğlenceyi sever.[6]
Çarhun sıfatın gömgök idüp sille-i âhum
Her gice yüzin kara kılur düd-ı siyâhum Mesihi
Güneş sarı renge hâkimdir. Kimyagerler altına şems demektedir. Kamer ve Müşteri, Güneş’in dostları olarak kabul edilir. Zühre ve Zühal ise Güneşin düşmanlarıdır. Güneşin bulunduğu feleğe neyyir-i azam da denilmektedir. Güneş, burç olarak Pazar günü ile Perşembe gecesine hâkimdir. Astroloji de Güneş burcunu Aslan burcu temsil eder.
Astroloji İle İgili Linklerimiz
Büyükayı Dübb-i Ekber Yediger Benatü’n-na’ş Ursa Majör ile Zeus ve Callisto Efsanesi
AY GÜNEŞ YILDIZ VE FELEK İLİŞKİSİ İLE DİVAN ŞİİRİ ASTROLOJİ ANLAYIŞI
AY GÜNEŞ YILDIZ VE FELEK İLİŞKİSİ İLE DİVAN ŞİİRİ ASTROLOJİ ANLAYIŞI
Burçlar Felek Kıran İnançları Divan Şiiri ve Hayata Etkileri
Mâhi Nedir Hut Balık Burcu Müşteri Yıldızı Gav-ı Zemin Behmut
Sahib-i kıran Burçlar Kırân-ı sa’deyn Kıran’ı Nahseyn Tahayyülleri ve Astral İzahları
KAYNAKÇA
[1] https://www.edebiyatvesanatakademisi.com/post/burclar-felek-kiran-inanclari-divan-siiri-ve/80599
[2] İlhan Kutluer,” Felek”, TDİA, cilt: 12; sayfa: 305
[3] Cemal Kurnaz,” FELEK” TDİA, cilt: 12; sayfa: 305-307
[4] Şahamettin Kuzucular, https://www.edebiyatvesanatakademisi.com/post/evren-evran-yelpegen-celbegen-nedir/100435
[5] Şahamettin Kuzucular, https://www.edebiyatvesanatakademisi.com/post/felek-eflak-carh-tasavvuru-siirimizde-felekler/100579
[6] Şahamettin Kuzucular, https://www.edebiyatvesanatakademisi.com/post/ay-mah-mihr-nedir-edebiyatta-spihr-bedir-kamer/85044
Yorum Yapmak için Kayıt Olun veya Giriş Yapın