Nevizade Atai

Nevizade Atai (1583–1635 ) 17 Yüzyıl Osmanlı şairi, Tarihçi ve Hanefi mezhebi fıkıh âlimi. 1583 senesinde İstanbul'da doğdu. Asıl Ataullahtır. Atâyi’nin dedesi, Halvetî tarikatı şeyhlerinden Pir Ali bin Nasuh Efendidir. Babası ise şâir ve müderris Nev‘î Yahyâ Efendi’dir. Her iki tarafı da soylu bir aileden gelen Nevizade Ata’nin ailesi, Moğol istilası (Cengiz Han) zamanında İran’dan Anadolu’ya geçmiş, İstanbul çevresinde Rodosçuk civarında İnecik’e bağlı İvaz Fakih kasabasına yerleşmiş bir ailedir. Dedesi Yahya bin Pir Ali bin Nasuh II Mehmet Devri meşhur kazaskerlerinden biridir. Malkara’da doğmuştur. (Ali Öztürk, a.g.e.) Bu yüzden Nevizade Atai, İstanbul’da doğmuş olmasına rağmen köken olarak Malkaralı sayılmaktadır. Babası Nev'i, de bir Şairdir. Babasının eğitimi ve hayatı hakkında en detaylı bilgileri de Nevizade Atai verecektir. Nev'i, oğlu Atâî’nin verdiği bilgilere göre, Tasavvufa dair ilk bilgileri bir Halveti şeyhi olan babası Pîr Ali b. Nasuh’tan almıştır. [1] Nevizade Ata'in adı da bu sebepten Nev'izade Atai olarak adlandırılmıştır. Nevi, babasının yolundan giderek iyi bir eğitim alacaktır. Nev‘i, devam ettiği medresede Baki’nin de hocalığını yapmış olan müderristen ders alırken bu öğrenciler içerisinde şair olacak olan diğer on dört şairden biri olacaktır. [2]Atai’nin sınıf arkadaşları arasında Sultan Murat’ın hocası Hoca Sadeddin, Baki, Vâlihî, Muhyiddin Karamânî, Cevrî, Mecdî gibi devrin ileri gelen şâir ve âlimler vardır Atâyi (Atâullah) 1582 (991) yılında İstanbul Anadoluhisarı’nda dünyaya gelir. Önce babası Nev‘î Efendi’den ders alan Atai daha sonra medreseye başlar. Babası ve dedesinin sağladığı böyle bir edebi ve ilmi ortamda yetişen Atai’nin oldukça iyi bir eğitim almış olduğunu tahmin etmek zor değild...............
Yazılar
Eyleseñ Mushaf-ı ruhsâruñ içün fâl baña
İncele
Gurre-i garâ-yı ebrûsı yiter yârüñ baña
İncele
Sadr-ı A‘zam Nâsuh Pâşâ’ya Virilmişdür
İncele
Sadr-ı a‘zam Murâd Pâşâ’ya Haleb’den Geldükde Virilmişdür.
İncele
Sa‘âdetlü Pâdişâh-ı ‘Âlem-penâh Hazretleri
İncele
Dürretü’t-tâc fi sıfati’l-mi‘râc
İncele
Müseddes-i Nev’izâde Atâî
İncele
Yâr severse merhem-i bihbud derdim badeye
İncele
“Sohbetü'l-Ebkâr” Mesnevisinden Cemreviye
İncele
İder kendüyi zâyi‘ gûşe-i mey-hâne olmazsa
İncele
Meded öldük gam-ı hicr ile ol rûh-ı revân gelsün
İncele
Dilâ gam çekme çâh-ı gabgab-ı cânânda kalmazsın
İncele
Gül-i gülzârı görüp ‘ârızuñı yâd idelüm
İncele
Gam göz açdurmazdı yârân-ı safâyı görmesek
İncele
İtdükce gâhi girye-i mestâne gözlerüñ
İncele
Dil-berüñ gamzesi hûnî gözi mestâne gerek
İncele
Rûyuña öykünmege tasvîr-i hüsnüñ cânı yok
İncele
Babası ile gelse de gelsün civânumuz
İncele
Nev-bahâr oldı güzeller yine seyrâna çıkar
İncele
Gamze kâfir turası zünnâr şeklin gösterür
İncele
Fütâdeler dil-i zârı o la‘l-i nâba virür
İncele
Ey göñül derd-i derûnuñ sırrını dil-dâre aç
İncele
Cismümi hâk eyledüm hâk üzre cevlânuñ görüp
İncele
Kaçup gamdan diyâr-ı ‘aşk ser-gerdânıyuz cânâ
İncele
Bahâriye Der-Sitâyiş-i Şeyhü’l-islâm Yahyâ Efendi
İncele
Kaside : Müjde ey keştî-nişîn-i bahr-ı hicr-i bî-girân
İncele
Nev'izade Atayî Divanı Hadaikül Hakayık Şakayık Zeyli
İncele
Nevizade Atai Alemnüma ve Sakiname Mesnevisi
İncele
Nev'izade Atayi'nin Hamsesi Ve Hezliyat
İncele
Nevizade Atai - Nev'îzade Atâyi- Hayatı Eserleri
İncele